




| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |



























منبع عشق بازان محله من
عکسهایی بسیار جالب از انواع كبوتر
نام علمی کبوتر خانگی Columba livia domestica است. نام علمی کبوتر چاهی که اکثر کبوتران خانگی از نسل آنهایند Columba Livia است. به این پرنده در زبان عربی، حمام و در ترکی، گورچین گویند. واژه کبوتر یک واژه اصیل فارسی است که از دو واژه «کبود» (آبی) و «تر» تشکیل شدهاست. در زبان سانسکریت به آن Kap^ota و در زبان پهلوی به آن Kapotar میگفتهاند. در فارسی محاورهای متداول، به کبوتر، کَفتر میگویند که مُبدَّل کبوتر است و نامهای محلی آن در کردستان و کرمانشاه کوتر، کموتر و در بعضی نقاط جنوب کپتر و کبتر است. در لغتنامه دهخدا، نامهای زیر به این پرنده نسبت داده شدهاست: کفتر، کبتر، حمام، حمامه، نامهبر، کوتر، عفد، فاخته، سعدانه، صلصله و بالاخره ورقاء. نژادهای کبوتر بسیار متنوع بوده ودر سراسر جهان پراکندهاست.
تاریخ اهلی شدن کبوتر
تاریخ دقیق پیدایش کبوتر و زمان اهلی شدن و استفاده از آن در جنگ و صلح به درستی معلوم نیست. ولی آن چه مسلم است این است که از سه هزار سال قبل از میلاد مسیح، کبوتر در مصر وجود داشته و فراعنه مصر، به عنوان پِیک از آن استفاده میکردند و حتی آن را پرندهای مقدس میدانستند. یونانیها هم چندین هزار سال قبل از میلاد از کبوتر به عنوان قاصد استفاده میکردند و نام برندگان ورزشهای المپیک را به پای آنها میبستند و به وطن شان میفرستادند. پس از مصر، ایران، چین، یونان و روم از قدیمیترین مراکز پرورش و تربیت کبوتر در اعصار گذشته بودهاند. تاریخ نشان میدهد که کورش کبیر برای ارسال اخبار محرمانه به نقاط مختلف کشور پهناور خود، کبوترانی در اختیار داشته و ژولیوس سزار، امپراتور روم، اولین کسی بوده که برای فتح گال (فرانسه امروزی) از کبوتران نامهبر استفاده کردهاست. دریانوردان فنیقی و قبرسی، در هنگام سفر کبوترها را با خود میبردند و پس از رسیدن به مقصد، آنها را با نامههایی به محل سکونت خود میفرستادند، تا خانوادههایشان را از وضعیت و تاریخ بازگشت خود مطلع سازند. در کشورهای یاد شده، پرورش متراکم کبوتر متداول بوده، بشر با ساختن برجهایی، که امروزه کبوترخانه نامیده میشود و حفرههای زیادی دارد، کود این پرنده را جمعآوری میکردهاست، این رسم هنوز در کشور ما متداول است
منبع:گالری ۱/پرشین گیگ
همیشه ما بر این باوریم که کبوتر طوقی ، حیوانیست نقشی و تزیینی که جایش ذر گنجه است ؛ و حداکثر غروب با تیپ چند دور می زند و می نشیند.اما این تنها یک حرف است ، حرفی از سر بی اطلاعی و بی توجهی ما به سو های گوناگونی که هر روز از شمارشان کم می شود.
کبوترهای طوقی در ایران در شهرهای گوناگون به صورت بومی و از قدیم نگهداری می شوند، که بیشتر این طوقی ها کبوتران تزیینی می باشند مانند هفت رنگ های جنوب ، تمام طوقی های قزوین ، بیشتر طوقی های همدان و حومه ی آن ، طوقی های رشت و طوقی های زیبای کرمانشاه ؛ که همه پرواز تیپی دارند و حدودا ۵ دقیقه تا ۵/۱ساعت می پرند.
و اما طوقی های پرشی ایران :
طوقی های پرشی از سو های محدودی تشکیل شده اند که بیشتر در سه شهر همدان و حومه ، تهران و کاشان نگهداری می شوند ، که ویژگی های پرشی یکسان ولی فیزیک متفاوتی دارند که به شرح آن می پردازیم.
۱ـ طوقی همدان :زمانیکه پا به شهر همدان می گذاریم و آسمان را نگاه می کنیم یا به محله ی قدیمی سله ها می رویم تعداد زیاد طوقی ها بین کبوتر ها چشم ما را به خود جلب می کند.اکثر قریب به اتفاق این طوقی ها کبوتران تزیینی و از جهت پرش کاملا بی ارزش هستند. اما در گوشه کنار شهر و روی پشت بام قدیمی های طوقی باز سویی از طوقی در همدان یافت می شود که پرشی عالی و استثنایی دارد ، که با از بین رفتن صاحبان پیرشان آنها هم در جمع فرهنگ کبوتربازی تزیینی شهر گم می شوند و از بین می روند .
طوقی اصیل همدان چشمان سیاه و نوکی کاملا سفید دارد . طوقی اصیل در همه رنگی دیده میشود ولی سویی از طوق خرمایی از قدیمی ترین طوقی های به جامانده ی پرشی است . حرف های زیادی زده می شود که بیشتر مربوط به سی چهل سال پیش است ، زمانی که بیشتر طوقی های پرشی بسیار بیشتر از امروزه بوده اند .رکورد رسمی پرش کبوتر در ایران از آن یک نر سوسکی چلچله از کبوتر های مرحوم علی زکی می باشد با ۱۷ ساعت در تیر ماه تهران که ساعتی استثنایی و غیر قابل تصور است. با این حال طوقی باز های قدیمی همدان و همچنین چند شاهد عینی که همه سن بالایی دارند طوقی هایی با ساعت پرش حتی بالاتر از این رکورد را به یاد می آورند. اگرچه سند قطعی برای این ادعا وجود ندارد ولی سوی اصیل به جا مانده از این طوقی ها امروزه هنوز می پرند و از کبوتر های تهران کم نمی آورند به طوری که طوقی های اصیل پرشی در تیر ماه همدان ۶ تا ۷ و گاهی تا ۱۲ ساعت می پرند و این بسیار عالی است .
۲ـ طوقی تهران : تهران مادر کبوترهای پرشی ایران است ؛گرچه بیشتر کبوتربازان تهرانی طوقی پرشی تهران را نمی شناسند ولی این سو از قدیمی ترین سو های پرشی تهران بوده که تقریبا از بین رفته و تک و توک و نادر امروزه در بین کبوتر بازهای قدیمی موجود است . این سو در صورت اصل بودن ۸ ساعت و حتی بیشتر می پرد . طوقی تهران چشمان سیاه و نوک سفید داشته و طوقش فقط سرور هفت رنگ است و هرگز کاکل ندارد .
۳ـ طوقی کاشان: طوقی کاشان از نظر فیزیکی ترکیبی از طوقی تهران و همدان است . در رنگ های گوناگون و بیشتر کاکل دار هستند . در کاشان هم تعداد طوقی پرشی بسیار اندک است ولی هنوز هم هست . پرشی خوب و گاه عالی همانند طوقی تهران دارد.

آبله یک بیماری ویروسی است که با ضایعات فلس مانند در روی پوست قسمت های بدون پر بدن و یا با خطوط دیفتریک غشایی در روی دهان و راه های هوایی مشخص می شود که دستکاری ان قطعا باعث خون ریزی خواهد شد . آلودگی با ویروس آبله موجب کاهش رشد و اشتها در کبوتران شود . آبله ممکن است در هر سنی پرنده را درگیر کند . روش انتقال آن از طریق تماس مستقیم با جوجه ها یا پشه های آلوده می باشد بهترین راه مهار کردن ان استفاده از اب پوست انار می باشد . بهتراست که در فصولی که انار زیاد است تعدادی در ابعاد کوچک خریداری کرده و ان را خشک کنید و در فصولی که اناز یافت نمی شود ماهی یک بار پوست ان را چند سوراخ کرده و به مدت 24 الی 48 ساعت در اب قرار دهید تا خوب لرت بی اندازد و اب را در جای ابی کبوتران ریخته و با این کار هم برای درمان و هم برای پیشگیری شما یک قدم جلوتر از بیماری خواهید بود بهترن راه درمان همان درمانهای سنتی و قدیمی می باشد البته اضافه کردن جو دو سر به جیره غذایی کبوتران به خصوص در زمانی که دمای هوا بالاست (فصول گرم سال ) بسیار موثر خواهد بود .
روش دیگر درمان :
برای درمان به محض مشاهده علائم ۱سی سی پودر اکسی تتراساکلین را در ۱ لیتر آب حل کرده و بمدت ۳ روز در اختیار کبوتران قرار می دهید.البته نباید بگذارید که خیلی دیر شود و بیماری پیشرفت نماید.روش فوق تنها باعث می گردد که باکتریها کمتر بتوانند در بدن کبوتر فعالیت کنند زیرا سیستم ایمنی بدن کبوتر توسط ویروس تضعیف گردیده است.در خلال ۳ روزی که پودر تتراسایکلین را به پرنده ها می خورانید ویوله دو ژانسین را از داروخانه انسانی تهیه کرده و گوش پاک کن را به این ماده آغشته کرده و روزی یکبار تمام زخمها و دهان کبوتر را با آن شستشو دهید. این بیماری را نباید با تریکوموناس اشتباه گرفت. در بیماری تریکوموناس دانه های زرد رنگی در گلو و دهان کبوتر پدید می آید که درمان آن توسط مترونیدازول انجام می گیرد.
روش دیگر درمان :
بعضی افراد ابله در کبوتر را با بتادین خشک میکنند که گفته می شود 80 درصد موارد جواب میدهد. جائیکه آبله زده را کاملا با بتادین تمیز کنید که خود بتادین باعث خشک شدن آبله میشود .
منبع: مهدی۰۶۴۹ بلاگفا
شپش انگلی خارجی است که از پرها وپوست تغذیه می کند.در کبوتر یازده نوع شپش پر وجود دارد که همه آنها از پرهای کبوتر وگاهی از خون آن تغذیه می کنند.بسیاری از کبوترها به این انگل آلوده اند. آلودگی خفیف اهمیت چندانی ندارد.اما آلودگی شدید بر فعالیت کبوتز تاثیر دارد. عامل بیماری زا نوعی شپش پر است که تمامی مراحل رشد ونمو خود را روی بدن کبوتر می گذراند وتخمهای خود را به ساقه پرها می چسباند و شش تا هفت روز بعد لاروها از تخم بیرون می آیند و پس از ۳ تا ۴ هفته بالغ می شوند.یک شپش ماده ممکن است تا یکصد و بیست هزار تخم بگذارد.معروفترین شپش پر کبوتر شپش کولمبی کولا کولمبه(Columbicola Columbae)است که بدنی کشیده بطول ۱.۸تا۲.۷میلی متر وعرض ۳میلی متر دارد.
نشانه های آلودگی:شپش از روی کراتین (پروتئین موجود در پرها) و چربی پرها تغذیه می کند. چربی موجود در پرها باعث چرب شدن پرها شده وپرها را در مقابل خیس شدن حمایت کرده وآنها را نرم نگه می دارد.از این رو آلودگی با شپش باعث ژولیدگی پرها وخوردگی آنها می شود.شپش همچنین پرهای کوچک را نیز می خوردکه این کار باعث رشد غیر طبیعی پرها می گردد.
درمان:سم پاشی مستقیم پرها و آشیانه با محلول مالاتیون ۴٪ یا کاربایل ۵٪به میزان مناسب.

معرفی بیماری سالمونلوز پاراتیفوئیدیاین بیماری بسیار خطرناک و درد آور است و توسط برخی از گونه های باکتری سالمونلا پدید می آید. این بیماری بصورت لکه هایی در بدن کبوتر بروز می كند . همچنین به صورت عفونت متورم در نقاط مختلف بدن کبوتر پدید می آید . این تورم در مفاصل پاها و یا بالها مشاهده می شود. در این بیماری پوست پاهای کبوتر برجسته شده و کنده می شود. رنگ زیر شکم کبوتر زرد رنگ شده و همچنین کبد آنها متورم می شود . و از علائم دیگر آن کوری کبوتر است. در این حالت رنگ چشم کبوتر زرد یا سفید شده و چشمان کبوتر کم کم بسته می گردد. چنانچه این بیماری درمان نشود در نهایت به مرگ کبوتر منجر می گردد. این بیماری بیشتر در کبوترهای جوان دیده می شود.
انتقال این بیماری بیشتر از تماس کبوتر آلوده با کبوتر سالم بوجود می آید و یا از طریق مادر به جوجه انتقال یافته و حتی می تواند از منافذ تخم هم به داخل آن نفوذ می کند و جنین را به بیماری آلوده كند.
درمان پیشنهادی :
۱ سی سی سولفادیمین سدیم را در ۲ لیتر آب حل کرده و بمدت ۳ تا ۵ روز به کبوتران بیمار بخورانید.اگر درمان فوق مفید واقع نگردید می توانید ۰.۱ سی سی جنتامایسین ۵ درصد را برای مدت ۳ روز به کبوتر تزریق کنید(روزی ۰.۱ سی سی)

عفونت هرپس ویروسی Herpes Virus Infection
عفونت ویروسی حادی است که میتواند انسان و پرندگان و بسیاری از جانداران دیگر را مبتلا می نماید. بیماری در کبوتر ابتدا به صورت اشكال خفیف در دستگاه تنفس و تغییراتی در اندام های داخلی ظاهر می شود .در شکل شدیدتر بیماری دستگاه عصبی نیز درگیر می شود . این شکل بیماری با میزان بالای مرگ و میر ، فلجی و پیچش گردن نمایان می گردد .عامل بیماری ، ویروس هرپس کبوتری است که نسبت به ضد عفونی کننده های معمولی و گرما حساس است . به طوری که با گرمای ۵۶ درجه سانتی گراد به مدت نیم ساعت میتوان آن را نابود كرد.
علائم بیماری: علائم تنفسی : در این بیماری نشانه های عمومی نظیر ژولیدگی پرها ، کم اشتهایی ، عدم توانایی در پرواز و اسهال سبز رنگ دیده می شود . هم چنین بیماری با التهاب و تورم چشم و نشانه های تنفسی که با ترشحات بینی شروع شده و به تنگی نفس منجر می شود همراه است.
علائم عصبی : در این شکل بیماری نشانه های عصبی مانند : ناتوانی در حرکت ، فلجی بالها و پاها ، لرزش و گاهی پیچش در گردن دیده می شود . به علت فلجی در پرنده مبتلا به این بیماری ، نسبت مرگ و میر بویژه در جوجه ها به 90 در صد می رسد. نشانه های بیماری در برخی از کبوترها ظاهر نمی شود و این پرندگان در طول زندگی خود صرفا حامل ویروس بیماری بوده و منشا انتقال آن به پرندگان دیگر هستند.
علائم کالبد شكافی:مناطق نکروز در کبد و طحال و پانکراس دیده می شوند. التهاب فبرینی در مخاط بخش بالایی دستگاه تنفسی و همچنین التهاب کیسه های هوایی از نشانه های کالبد شكافی بیماری است.
تشخیص و شناخت بیماری:بیماری را می توان از روی نشانه های بیماری و کالبد شكافی و بررسی درون سلولی(با میکروسکوپ)تشخیص داد. این بیماری را باید از عفونت پارامیکزو ویروسی و نیوکاسل متفاوت دانست.
پیشگیری از بیماری:بهترین راه برای پیشگیری از بروز این بیماری ، واكسینه كردن پرندگان می باشد. برای این بیماری دو نوع واکسن موجود است .یکی واکسن کشته كه حامل ویروس كشته شده میباشد و دیگری واکسن تخفیف كه حامل ویروس ضعیف شده است .
کرمهای نواری
کرمهای نواری انگلهای روده هستند و در آلودگی شدید پرنده باعث نارسایی جذب مواد غذایی در کبوتر می گردند و علت آن تغذیه انگل از محتویات روده و ترشح موادی است که بر کار گوارش پرنده تاثیر می گذارد.
سه گونه از کرمهای نواری کبوتر ها را به این بیماری كه عبارتند از:
1-همینولیپس Hymenolepis
2-دوینیا Davainea
3-اپورینا Aporina
از مشخصات این کرمها بند بند بودن بدن آنها است . این انگلها سر کوچکی دارند که به کمک چنگکها و بادکشهای دهانی خود محکم به دیواره روده ها می چسبند. هر بندی از بدن آنها دستگاه تناسلی نر و ماده مجزا داشته و آخرین بند پس از بالغ شدن جدا می گردد و بند بعدی رشد نموده و به تدریج بزرگ می شود. در داخل هر بند آن صد ها تخم باور وجود دارد که جنین دارند. بندهای بالغ شده پس از جدا شدن همراه با مدفوع پرنده دفع می گردند. کرمهای نواری برای تکمیل دوره زندگی خود به یک میزبان واسط مانند حشرات ، حلزونها و کرمهای خاکی و ... نیاز دارند تا این تخمها را ببلعد.در داخل بدن میزبان ، واسط جنین از داخل تخم خارج شده رشد می کند و پس از غلاف دار شدن به شکل عفونی تغییر شكل می دهد. هنگامی که کبوتر میزبان واسط را بخورد و این میزبان به شکل عفونی انگل آلوده باشد ، انگل به داخل بدن کبوتر منتقل شده و پس از شش هفته به کرم بالغ تبدل می شود.
علائم بیماری :در آلودگی خفیف نشانه های درمانگاهی مشاهده نمی گردد فقط ممکن است کمی از دوره ی زندگی کبوتر کاسته شود. اما در آلودگی شدید تعداد زیادی انگل در روده کبوتر جمه شده و عملیات گوارشی پرنده را مختل می سازند در نتیجه برخی از مشکلات ناشی از کمبود مواد غذایی بروز می کند که ممکن است زمینه ساز بیماریهای واگیردار دیگری در دستگاه گوارش گردد كه آن هم به علت تضعیف سیستم ایمنی بدن حیوان می باشد.
بیماری را می توان با آزمایش میکروسکپی مدفوع کبوتر و مشاهده بندهای بالغ کرمهای نواری تشخیص داد.
درمان بیماری: - تجویز کپسولهای ضد انگل به میزان 1 کپسول برای هر 500 گرم وزن کبوتر در روز و به مدت سه روز پیاپی و یا استفاده از پودر لوامیزول با دز مناسب.
- از بین بردن میزان واسط بوسیله سموم حشره کش کاربایل 3% تا 5% یا مالاتیون 4% (توجه شود که داخل لانه کبوتر ها هرگز با این مواد سم پاشی نگردد)
پیشگیری از بیماری:
می توان با استفاده از حشره کش ها یا آهک زنده به صورت دوره ای اقدام به از بین بردن میزبانهای واسط نمود.
بیماری تریکوموناس
این بیماری نوعی گلو درد محسوب می گردد.که بصورت دانه یا لکه هایی زرد در درون دهان کبوتر بوجود می آیند. این بیماری در کبوتران جوان شایعتر است. این بیماری از طریق دانه آلوده و یا تماس پرنده آلوده با پرندگان دیگر نیز پدید می آید. سریعترین راه سرایت آن از طریق آب می باشد. و همچنین از طریق غذا دادن والدین به جوجه ها نیز انتقال می یابد.
درمان بیماری:
استفاده از آنتی بیوتیك انرو فلوکسازین در برخی موارد مثمر ثمر واقع شده است.۱سی سی از این آنتی بیوتیک را را در یک لیتر آب حل کرده و به کبوتران می خورانید. دوره درمان ۵ روز می باشد.
برای درمان قطعی از مترونیدازول با دز مناسب استفاده نمایید. مراقب باشید که دز مناسبی از مترونیدازول را مصرف کنید زیرا ممکن است باعث مرگ کبوتر شود.
بیماری کوری در کبوتر
چشم درد در کبوتران علل مختلفی دارد كه میتواند علت آن باكتری و یا ویروسی باشد. در نوع باكتریایی علت بوجود آمدن بیماری جراحت یا آلودگی مکان نگهداری کبوتر است که عامل بیماریزا(باکتری)وارد چشم حیوان شده و موجب پدید آمدن بیماری می شود. درمان آن توسط انواعی از آنتی بیوتیکها مانند: پماد اریترومایسین چشمی ویا قطره کلرامفینیکل انجام می گیرد. در برخی حالات هم تایلوزین نیز موثر بوده است.
علت چشم درد ویروسی میتواند بیماری آنفولانزا باشد. در این صورت بیماری فقط باید توسط واکسن دوگانه نیوکاسل و آنفولانزا درمان و یا پیشگیری شود و هر۴ماه یکبار واکسیناسیون باید تکرار شود.
طریقه تشخیص نوع باكتریایی و ویروسی به این صورت است كه در بیماری باکتریایی اطراف چشم حیوان آب جمع شده وپرنده چشم خود را می بندد.در حالی كه در بیماری ویروسی (آنفولانزا) اطراف چشم حیوان قرمز شده و متورم می گردد.
بیماری کوکسیدیوز
این بیماری توسط یک انگل تک سلولی بوجود آمده و در قسمتهای مختلف بدن کبوتر تجمع می یابد. علت سرایت آن از راه دانه و آب آلوده ویا تماس پرنده بیمار با کبوتر است. علائم این بیماری عبارتند از :استفراغ. اسهال خونی.بیحالی و ژولیدگی پرهای کبوتر.
برای پیشگیری از این بیماری باید مانع ورود پرندگان دیگر به مکان نگهداری کبوتران خود شوید. در صورت نیاز به ورود یك كبوتر غریبه بهتر است آن را به مدت 14 روز در مكانی دیگر قرنطینه كرده و از سلامت آن مطمئن شوید سپس آن را به محل نگهداری دیگر كبوتران ببرید
درمان بیماری:- استفاده از داروهای آنتی کوکسیدیال مانند: سالینومایسین با دز مناسب.
-استفاده از شربت سولفادیمین سدیم بمیزان ۴سی سی در ۲لیترآب بمدت ۵روز.
بیماری وورم
در این بیماری پرنده ظاهرا سالم به نظر می رسد و بیماری مشهود نیست ولی با بررسی مدفوع کبوتر در آزمایشگاه می توان پی به این بیماری برد.
عامل ایجاد این بیماری سندرومی است به نام راند وورم اگ ( round worm egg) این سندروم در زیر میکروسکوپ شبیه کرمهای تخم مرغی بزرگی می باشد.این کرمها موقع بلوغ در داخل رگها و روده پرنده زندگی می کنند و اندازه آنها به ۴ تا ۵ سانتیمتر می رسد و می توانند باعث مرگ پرنده شوند. با پیشرفت این بیماری در قسمت زیر شکم پرنده توده قرمز رنگی مشاهده می شود. این بیماری می تواند منجر به بیماری کوکسیدیوز نیز بشود.
درمان بیماری:
۱میلی گرم لوامیزول را در ۴لیتر آب حل کرده و به مدت ۳روز به پرندگان بخورانید. مراقب باشید دز دارو بیشتر نشود زیرا سمی می باشد.

نیوکاسل:این بیماری توسط ویروس بوجود می آید و سلولهای این حیوان توسط ویروس مورد حمله قرار میگیرند . علائم آن خستگی وتشنگی و ضعیف شدن سریع و گاهی محو شدن چشم است.
در بعضی موارد این بیماری از نوع عصبی می باشد. در این حالت ویروس به سلولهای عصبی حیوان حمله کرده و باعث فلج شدن اعصاب پرنده میشود.
در این حالت علائمی چون چرخش گردن و یا فلج شدن یک یا دو بال و پا مشاهده می شود. اغلب این بیماری پرنده ضعیف را مورد حمله قرار می دهد.
درمان خاصی برای این بیماری وجود نداشته وقبل از ابتلای حیوان به بیماری باید آنرا واکسینه کرد. اما در برخی موارد عده ای معتقدند كه مخلوط ماست وسیر باعث فعالیت دستگاه ایمنی بدن پرنده شده اما این یک درمان قطعی نمی باشد.
آنفولانزا و آبله:
علائم این بیماری ها بوجود آمدن دانه های بزرگ بر روی بدن پرنده و صدای ناهنجار مجاری تنفسی پرنده و همچنین ترشحات چشم وبینی آن میباشد. این بیماریها نیز مانند موارد فوق درمان قطعی نداشته وحیوان باید قبلا واکسینه گردد.
آسکاریدیاز:
این بیماری نوعی انگل داخلی است و عامل آن کرمهای گرد انگلی به نام آسکاریدیاکولومبه است که هم کبوترهای اهلی و هم کبوترهای وحشی را آلوده می کند. شکل ظاهری این کرم شبیه کرم مشابه در ماکیان (آسکاریدیا گالی)است. این کرم در روده باریک و معمولا در ناحیه دوازدهه و بخشهای بالایی روده باریک کبوتر مستقر می شود. آلودگی شدید به این انگل در كبوتر باعث توقف رشدو ژولیدگی پرها می شود. همچنین سبب انسداد روده باریک و سوراخ شدن روده و چسبندگی آن می شود. کرم آسکاریس چرخه انگلی مستقلی دارد ودوره آلودگی به ۹ هفته یا بیشتر می رسد. لاروهای این کرم به دیواره روده باریک نفوذ کرده و التهاب روده را موجب می شوند. کبوترهای جوان به این انگل حساس تر از كبوترهای بالغ اند. این کرم از راه آب وغذای آلوده به تخم انگل، منتقل می شود. وقتی شرایط محیطی از نظر رطوبت ودما مناسب باشد شیوع این آلودگی سرعت می گیرد. مدفوع کبوترهای مبتلا به این بیماری نیز حاوی تخم انگل است.
علائم بیماری:
کبوترهای آلوده به کرم آسکاریس علاوه بر اسهال ، رشد ضعیف ، لاغری، گیجی و تغییر رنگ پوست را از خود نشان می دهند. وجود انگل زیادموجب مکیده شدن خون زیاد از دیواره روده توسط این انگل و جذب نا کافی مواد غذایی از روده باریک و در نتیجه کم خونی پرنده می شود که این امر با نشانه رنگ پریدگی پوست و غشاهای مخاطی پرنده آشکار می شود.
برای تشخیص دقیق وجود این انگل در کبوتران نیاز به كالبد شكافی پرنده مشکوک میباشد و یا مدفوع آنان باید از لحاظ وجود تخم کرم که بیضوی شکل است و دیواره ضخیمی دارد مورد آزمایش قرار گیرد. گاهی کرم بالغ با طول ۳.۵ سانتی متر و قطر ۱.۵ تا ۲ میلی متر از طریق مدفوع دفع می گردد.
درمان آسکاریدیاز:داروی اختصاصی برای درمان آسکاریدیاز و انواع کلاپیلاریا در کبوتر داروی کامبندازول با نام تجارتی آسکاپیلیا میباشد. در مصرف این دارو باید به کبوترهایی با وزن بیش از ۴۰۰گرم به مدت دو روز و هر روز یک کپسول خورانده شود. کبوترهای سنگین باید روزانه ۲ کپسول دریافت کنند. در صورت در دسترس نبودن این دارو می توان از داروهایی چون هیدروکلرور لوامیزول با نام تجاری اسپارتاکون یا سوسپانسیونفن بندازول-ایورمکتین با نام تجاری ایومک ، ترکیبات پپرازین مثل فسفات پپرازین، سیترات پپرازین طبق دستورالعمل مصرف یا دستور دامپزشک استفاده کرد. درمان در سنین ۶-۱۶و۲۶هفتگی انجام می گردد و باید پس از هر درمان مکمل ویتامینهای A , D3 و E را به پرنده داده شود. از آنجا که آلودگی کبوترها به این انگل بسیار شایع است بهتر است درمان ضد انگلی بر علیه آسکاریدیاز سالی چند نوبت در کل كبوتران انجام شود. نظافت محل نگهداری کبوتران ، آب آشامیدنی تمیز و مصرف غذای تمیز و غیر آلوده به مدفوع و درمان احتیاطی سالی چند بار با داروهای فوق الذکر از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از ابتلای گله کبوترها به کرمهای آسکارید است.
پرریزی:
پرریزی عملی فیزیولوژیک و طبیعی است که در طی آن کبوتر سالی یکبار در پایان تابستان ویا بهار اقدام به تعویض پرهای خود می كند و جای نگرانی نیست. پرهای شکسته فقط در هنگام پرریزی تغییر می یابند. عمل پرریزی كبوتر توسط هورمون های تیروئیدی كنترل می شود.
از عوامل موثر بر پرریزی كبوتر میتوان به این موارد اشاره كرد:
کمبود مواد غذایی، کمبود آب، افزایش شدید و طولانی دمای محیط و همچنین بیماریها.میزان تابش نور طبیعی یا مصنوعی و مدت تابش آن تاثیر مستقیم بر پرریزی دارد.
اختلالات در رشد پرها: - در هنگام رشد پرها کوچک و سخت بوده و رگهای خونی فراوان دارند در نتیجه به آسانی می شکنند.علت این حالت کمبود مواد غذایی است.
- گاهی اوقات در پرها شکافهایی دیده می شود که باعث می گردد پر به آسانی بشکند. علت این عارضه آلودگی پرها به شپش و یا کنه میباشد و نیاز به درمان است.
- در پرهای کبوترهای سالم ماده ای چرب ترشح می شود که از خیس شدن پرها جلوگیری کرده و آنها را جهت پرواز نرم می کند. بیماری و عدم رعایت بهداشت ترشح این ماده را تحت تاثیر قرار می دهد و در نتیجه پرها آسیب می بینند و پرواز پرنده را با مشکل روبرو می كنند.
- سو تغذیه پرنده نیز باعث رشد و غیر طبیعی شدن پرها و یا تغییر غیرطبیعی رنگ آنها می گردد.
بیماری پارامیکزو ویروسی کبوتر (پاراآنفولانزا) Paramyxo Virus Infection:
عفونت پارامیکزو ویروسی ، عفونت حادی است که همراه با اسهال و نشانه های عصبی و پیچش گردن می باشد. عامل بیماری ویروس پارامیکزو است که حرارت بر آن تاثیر نموده و ضد عفونی های معمولی آنرا از بین می برد.راههای انتقال عفونت به دو روش مستقیم و غیر مستقیم است. روش انتقال مستقیم عفونت از تماس نزدیک با پرندگان وحشی در هنگام مسابقه (البته در کبوتران مسابقه مسافتی) منتقل می گردد. در روش غیر مستقیم عفونت از راه غذا و آب و لوازم آلوده و از طریق پرندگان حامل بیماری که از خود عوارضی نشان نمی دهند منتقل می گردد.
علائم و نشانه های بیماری:
اسهال سبز، بی اشتهایی، ژولیدگی پرها و سختی در پرواز، لرزش سر و گردن و در پی آن فلجی بالها و پاها دیده می شود. نسبت آلودگی بر حسب حدت ویروس بین ۲۰٪ تا ۸۰٪ بوده و نسبت مرگ و میر ممکن است به ۹۰٪ نیز برسد.
آثار بیماری در کالبد گشایی مشخص کننده بیماری نیست.معمولا شاهد خونریزی جدار روده ها-پانکراس و پیش معده همراه با پر خونی ریه ها بزرگ شدن طحال خواهیم بود.
در آزمایشگاه می توان ویروس را جدا کرده و بر روی جنین تخم مرغ ویا بافت سلولی کشت داد.همچنین می توان با آزمایش سرولوژی وجود پادتن های بیماری را تشخیص داد.
این بیماری را باید از بیماری سالمونلوز و نیوکاسل جدا دانست. این کار را می توان در آزمایشگاه انجام داد.
منبع:پرنده گرگان